Horeca in Makkum, Stichting Âld Makkum, Makkumer Belboei

Horeca in Makkum, Stichting Âld Makkum

deel twee uit het artikel eerder verschenen in Âld Nijs

van de redactie/Âld Makkum Makkum 11-09-2025

De tekst in dit artikel werd geschreven door Otto Gielstra uit Makkum

"Muoike Pytsy", Schoolbuurt 16 ± 1879

Omstreeks 1879 begon Pietje Klazes Schaaf, getrouwd met schipper Thijs Roelof de Vries  een bescheiden tapperij in haar woning aan de zuidzijde van de Achterstekkensteeg (later Schoolsteeg genoemd). De steeg was toen één van de twee verbindingen tussen de Kerk- en Bleekstraat.

Er stroomde nog water door de Bleeksriege en via een hooghout aan het einde van de steeg kwam men op de Bleekstraat. De grote timmerschuur die lang op de hoek van de steeg en de Bleeksriege stond was vervangen door een kleine woning. De tapperij was nu ook vanaf die zijde zichtbaar. Het kroegje van Muoike Pytsy werd een begrip onder het werkvolk dat vanaf de fabrieken aan de noordkant van de Groote Zijlroede huiswaarts keerde. "By Muoike Pytsy yn 'e Skoallesteech, dêr drinke wy trije maatsjes leech!"

 

In 1892 werd Johannes de Jager uitbater. Uit die tijd stamt het rijmpje over Rint de Haas, een sjouwerman die maar moeilijk van de drank kon afblijven: "Welke haas rent naar de Jager, 'k hew it al seid, en nog ben je mager!" Na het overlijden van De Jager, in 1902, laat stiefzoon Minze Herrema zich ingeschrijven als kelner en zal het bedrijf hebben voortgezet.


In 1906 werd Auke Hornstra, afkomstig van Witmarsum de nieuwe eigenaar. Het pand werd grondig verbouwd, behalve kastelein was Hornstra ook timmerknecht. De beganegrond werd volledig ingericht als gelagkamer met drie hoge vensters en een ingangspartij, boven kwam een eenvoudige woning.

 

Na het overlijden van Hornstra zet zijn weduwe Antje Volbeda nog een jaar de tapperij voort en verhuisde toen naar Harlingen. Van 1919-1920 is de uit Burgwerd afkomstige Lykle Buwalda kastelein. Ook de volgende bewoners: Sjirk Jager (1920-1923) en Jarig Zijlstra (tot 1928) zetten vermoedelijk het café voort al hadden ze beide een baan erbij.

 

''Café Huisman'' - 1928

Pieter Huisman werd in 1928 verlofhouder van het men name genoemde ''Café Huisman''. Eerdere namen voor het cafeetje komen wij niet tegen, vermoedelijk werd het steeds naar de uitbater genoemd. Huisman overleed in 1954, maar had al jaren daarvoor het café gesloten. Uit zijn periode stamde het opschrift op elk van de drie ramen: Rust-Hier-Wat! Hetgeen overbuurman, kapper en sigarenwinkelier, Durk Zwart ooit ontlokte: "It is mar krekt fan hokker side jo kamen, jo koene ek lèze: Wat Hier Rust!"

 

De Stichting Âld Makkum is opgericht op 24 december 1991 en sinds 2002 gevestigd in het Makkumer Waaggebouw met bijbehorende waagmeesterwoning.

Zij heeft zich ten doel gesteld een verzameling van historische feiten van Makkum en omgeving (oud Wûnseradiel) vast te leggen en deze voor een ieder toegankelijk te laten zijn. Zij organiseert, of verleent medewerking aan tentoonstellingen en lezingen, verzorgt zelfstandige publicaties en levert historisch materiaal voor publicaties en onderzoeken van derden.